Inleiding

Het overleg over de eindtermen werd binnen CAR Stappie vzw gestart onder, collega's, ouders en jongeren.
Het is een waardevol initiatief van de minister om het debat op een publiek forum te houden en een breed maatschappelijke insteek te nemen. Onderwijs is immers en thema wat binnen de samenleving ons allemaal aanbelangt.

Vanuit CAR Stappie vzw vinden we het belangrijk in dit debat te participeren omdat we toch dagelijks geconfronteerd worden met de zorg voor kinderen die beperkingen hebben. Deze beperkingen uiten zich heel vaak in problemen op school. Bovendien zien we binnen onze sector dat het aantal kinderen dat individuele zorgtrajecten ingeschakeld moeten worden enorm is toegenomen.
We stellen ons hierbij enkele belangrijke maatschappelijke vragen die misschien in het debat over de eindtermen een plaats kunnen krijgen:

1) Is deze toenemende vraag aan individuele zorg wel nog normaal?
2) Wat is de oorzaak hiervan? Stellen we wel de juiste verwachtingen t.a.v. onze kinderen? Zijn onze kinderen wel voldoende voorbereid op de stijgende complexiteit van onze samenleving?
3) kunnen eindtermen iets betekenen in een evenwichtiger, maatschappij adequaat verwachtingspatroon naar onze kinderen?

Het debat dat hier wordt beschreven, werd gevoerd met ouders en collega (therapeuten binnen de CAR)

Deelnemen aan de maatschappij

Wat moet elke jongere op school leren om deel te nemen aan de maatschappij vanmorgen?
- Een mening kunnen uiten op een aanvaardbare manier
- Leren bewuste keuzes maken in onze maatschappij
- omgaan met diversiteit (cultuur, persoonlijkheden, …)
- Belangrijke vaardigheden zoals: goed communiceren, sociale vaardigheden, …
- Leren (respectvol) onderhandelen

Algemeen vinden we het zeer belangrijk dat we met meer tijd en ruimte voor de kinderen kunnen werken aan basiscompetenties. Ons onderwijs moet absoluut kunnen garanderen dat elk persoon in onze samenleving de basisvaardigheden leert om in de maatschappij zich te kunnen handhaven.

Hierbij denken we aan:
- algemene geletterdheid: elk persoon moet in staat zijn om te lezen, schrijven en rekenen. Het lijkt banaal, maar in onze context worden we te vaak geconfronteerd met kinderen en jongeren die op dit vlak beperkingen hebben en dreigen uit de boot te vallen. Deze kinderen gaan gebukt onder de tijdsdruk van leerprogramma's, waardoor men soms net niet de vooropgestelde doelstellingen bereikt.
- Verder zijn ook andere vaardigheden die te maken met het alledaagse leven in onze maatschappij ontzettend belangrijk voor iedereen:
vb. budgetbeheer, bankzaken, overschrijvingen, (huur)contracten, EHBO, …

Ook deze zaken zouden met voldoende tijd en aandacht voor iedereen aan bod moeten komen. Nu blijkt dit eerder te gebeuren op basis van studiekeuzes.

Persoonlijke ontwikkeling

Wat moet elke jongere op school leren om zich persoonlijk te ontwikkelen?

- kunnen vertrekken vanuit intrinsieke motivatoren en interesses via een breed aanbod van algemeen sociaal - maatschappelijke vakken (sport, muziek, cultuur, …): het is de mening van velen dat het aanbod van dergelijke vakken beter afgestemd kan worden op basis van interesse (ipv verplichte deelname in bepaalde leertrajecten), maar dat ze toch gemeenschappelijke doelstellingen kunnen nastreven terwijl er toch meer keuze gelaten wordt voor individuele voorkeuren en interesse.
- het ontwikkelen van een persoonlijk identiteit
- kritisch zoeken en mening vormen
- ontdekken en bewaken van talenten

Omtrent de persoonlijke ontwikkeling kreeg de samenwerking met ouders een belangrijke plaats.

Jobkansen

Wat moet elke jongere op school leren om later aan het werk te kunnen?

- meer aandacht voor gelijkwaardigheid tussen beroepen. Onze samenleving is er nog te veel op gericht om van iedereen dokters en advocaten te maken, want dit wordt nog steeds aanzien als succesvol zijn op de maatschappelijke ladder. Binnen het onderwijs zou veel duidelijker bij onze jongeren meegeven moeten worden dat elke professionaliteit zijn eigen bijdrage heeft in onze samenleving.
- Integreren van kennis: Het belang van project matig te werken en kinderen en jongeren te leren om projecten van A-Z aan te pakken, te plannen én af te werken en daar bovenop voldoening uit krijgen. Zowel vanuit een persoonlijke succesbeleving van hun eigen participatie als vanuit projecten in groep waarin de groepsverantwoordelijkheid en - succes belangrijk is.
- Voldoende aandacht voor goede en brede oriëntering naar een beroepskeuze
- Ervaringsgericht werken

Levenslang Leren

Wat moet elke jongere op school meekrijgen om levenslang verder te kunnen leren?
- Deze doelstelling zal wellicht de drijvende motor zijn om alle andere waar te maken
- Het belang om intensief op intrinsieke motivatoren in te zetten, d.w.z.

Het hanteren van aangepaste evaluatiesystemen zal hierin belangrijk zijn. We weten al langer wat de
woensdag 23 maart 2016 Pagina 2 van 3

kracht en de zwaktes zijn van onze huidige evaluatiesystemen. We denken dat het bewuster hanteren van evaluatiesystemen in belangrijke de motivatie van leren kan mee bepalen: vb.
- niet alles moet moet in een puntensysteem: als we spreken over breedmaatschappelijke doelstellingen en persoonsontwikkelende doelstellingen dan is het niet zinvol om de vakken die hierop in te zetten in examens en puntensystemen te gieten. Hiermee ondergraven we het signaal van maatschappelijk en persoonlijk belang naar onze jongeren. Het lijkt ons zinvoller projectwerk (en "peer"beoordeling ), continue evaluaties en zelfevaluaties te gebruiken.
- Dit kan helemaal anders liggen voor vak- of beroepsspecifieke studiekeuzes waar examens en puntensysteem wel een positief signaal kunnen inhouden om zich in te zetten om "targets" te leren halen.


bijna 2 jaar geleden - Team Onsonderwijs.be. uit Vlaanderen