STEM: Science, Technology, Engineering and Mathematics.
STEM: wetenschap, techniek, engineering en wiskunde

Je kan je hoofd niet meer buiten steken, of je hoort: ‘er zijn er te weinig’.
Er zijn te weinig ingenieurs. Te weinig verpleegkundigen en verzorgenden. Te weinig leraars wiskunde en Frans. Te weinig ICT-specialisten. Te weinig kraanbestuurders. Er zijn te weinig huisartsen, tolken, gameontwikkelaars, milieutechnologen, onderwijzers, dronebouwers, pijpfitters, kinderpsychiaters, bakkers en slagers, telemarketeers, milieulaboranten, dierenverzorgers, netwerkbeheerders, chef-koks, commercieel bedienden, landmeters, geriaters, elektronicaherstellers, koeltechnici, social media-specialisten, …

In bijna alle beroepen is er een tekort.
Dit tekort lijkt zelfs toe te nemen. En dat klopt. Er is daar ook een simpele verklaring voor. In de jaren veertig, vijftig en zestig van vorige eeuw, werden elk jaar zo’n 160.000 kinderen geboren in België. Vandaag per jaar maar zo’n 100.000. De grote generaties uit de vorige eeuw gaan stilaan op pensioen, en er zijn niet genoeg jongeren om hen te vervangen. Zo simpel is het. Of toch bijna.
 
Dat is héél goed nieuws voor de jongeren. Er kunnen nog tijdelijke crisissen zijn, en regio’s of bedrijfstakken waarin het een tijdje minder goed gaat, maar door de band genomen zal elke jongere, de komende decennia, werk vinden, zeker als hij een kwalificatie heeft, én bij blijft.

Werkzekerheid kan nooit 100 procent zijn, maar de algemene werkzekerheid voor de jongeren die een kwalificatie hebben en die moeite doen om bij te blijven, zal nooit groter geweest zijn.  Dat is de eerste boodschap voor jongeren die hier kan gegeven worden. Een hoera-boodschap.

Tweede vaststelling. De tekorten aan mensen zijn het grootst in de beroepen die enige wetenschappelijke en technologische kennis en vakmanschap vergen. Dat leidt meteen naar een tweede conclusie: jongeren die een STEM-opleiding volgen of een opleiding die een pakket STEM bevat, zitten gebeiteld.

Nog een vaststelling: beroepen veranderen almaar sneller. Er zijn berekeningen die zeggen dat de helft van de beroepen van vandaag tien jaar geleden nog niet bestond. Wat wordt dat dan in de toekomst?
En almaar meer van die nieuwe jobs groeien op de scheidingslijn tussen de ‘disciplines’. De milieuzorg is een typisch voorbeeld: die zit op de scheidingslijn van fysica, biologie en technologie, en vergt behoorlijk wat wiskunde. Energiebezuiniging zit ook op scheidingslijnen: wetenschap, techniek en menselijk gedrag. En dat gaat zo maar door: de gezondheidszorg wordt technologischer en de communicatie met de patiënt wordt belangrijker. De domotica en de robotica breken door in de zorgberoepen en de robotjes leren communiceren met mensen. Apps maken de ICT-technologie toegankelijker. De derde conclusie luidt dan ook dat veel STEM-opleidingen leiden naar beroepen met een dubbele aantrekkelijkheid: het prettige van de technologie en het prettige van het omgaan met of werken voor mensen.

Vierde conclusie voor jongeren: het leven en het werken worden almaar meer ondersteund door technologie die almaar gebruiksvriendelijker wordt, maar die toch enige basiskennis en -inzichten vergt. Iedereen moet dus minstens een beetje STEM in zijn opleiding ontdekt hebben. En dat is prettig en nuttig. Want STEM is ook hét middel om de creativiteit en het probleemoplossend vermogen aan te scherpen.

Er is nog een vijfde conclusie. Die is echter nog niet echt werkelijkheid vandaag, maar dat komt spoedig. De moderne technologie maakt het mogelijk het leren veel boeiender te maken dat dit tot nu toe was. De scholen beginnen dat te ontdekken. Maar soms zijn ze daarin een beetje traag, vaak wegens niet genoeg ‘geSTEMd’. Als dat zo is, moet jij hen misschien spontaan wat helpen daarbij.

Guy Tegenbos, Senior journalist van De Standaard en lid van het STEM-platform

meer dan een jaar geleden - Team Onsonderwijs.be. uit Vlaanderen